Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, се обиде да ги увери земјите-кандидати за ЕУ во Западен Балкан, велејќи дека идната стабилност и просперитет на континентот зависат од проширувањето на блокот.
Зборувајќи пред турнејата низ регионот, Кошта им вети дека ЕУ е посветена на повторно започнување на процесот на пристапување, кој во последно време е забавен, делумно поради двоумењето на земјите-членки.
Во интервју за Еуроњуз, Кошта, исто така, ги повика земјите-кандидати да се посветат на реформи.
Во срцето на неговата мисија во Западен Балкан е потребата Брисел да не ја изгуби стратешката контрола врз клучен регион.
„Руската инвазија на Украина го забрза процесот на пристапување за Украина и Молдавија, па затоа не е фер кон земјите од Западен Балкан да бидат претекнати од Украина и Молдавија, а тоа ќе ги поттикне да се движат побрзо со реформите“, изјави тој за Еуроњуз во пресрет на неговата дипломатска турнеја низ шесте земји од Западен Балкан.
Првата станица на претседателот на Европскиот совет ќе биде Србија, земја која е заглавена во политичка криза. Во Белград Кошта ќе се сретне со српскиот претседател Александар Вучиќ, премиерот Ѓуро Мацут и членови на парламентот. Подоцна истиот ден, тој ќе пристигне во Сараево, каде што ќе се обрати на војниците од мисијата на ЕУ ЕУФОР „Алтеа“ и ќе се сретне со членовите на Претседателството на Босна и Херцеговина.
Во среда, Коста ќе ја посети Подгорица на разговори со црногорскиот претседател Зоран Милатовиќ, премиерот Милојко Спаиќ и други владини претставници. Потоа ќе отпатува за Приштина, каде што ќе се сретне со косовската претседателка Вјоса Османи.
На 15 мај, Коста ќе биде во Скопје, каде што ќе се сретне со премиерот на Македонија, Христијан Мицкоски, и претседателката Гордана Силјановска-Давкова. Истиот ден, тој ќе ја посети Тирана, каде што ќе разговара со албанскиот премиер Еди Рама и претседателот Бајрам Бегај. Планирана е и средба со студенти од локалниот огранок на Колеџот на Европа.
Во петок Кошта што ќе учествува на самитот на Европската политичка заедница (ЕПЗ) во Тирана. ЕПЗ е меѓувладин форум за политичка стратегија што ги обединува над четириесет европски земји, а беше создаден во 2022 година по руската инвазија на Украина.
Проширувањето на ЕУ во Западен Балкан ќе биде високо на агендата на самитот поради растечката нестабилност во регионот.
Лидерите на земјите-членки на ЕУ стравуваат дека надворешни сили се зацврстуваат во регион кој е составен дел од Европа.
„Од страната на Европскиот совет, постои широк политички консензус дека проширувањето е најважната геополитичка инвестиција што може да се направи за стабилноста, мирот и просперитетот на цела Европа, вклучувајќи ги и земјите од Западен Балкан“, рече Кошта.
Претседателот на Европскиот совет истакна дека „земјите од ЕУ и Западен Балкан делат заедничка визија, бидејќи припаѓаат на европското семејство“.
„Затоа треба да работиме за да можат формално да се приклучат на ова семејство, во рамките на Европската унија“, додаде тој.
Европските институции честопати ја посочуваа 2030 година како целен датум за првите пристапувања кон ЕУ, особено оние на Албанија, Црна Гора и Србија. Сепак, Брисел сега зборува само за Албанија и Црна Гора. Македонија во овие планови речиси воопшто не се споменува поради неспроведувањето на уставните измени, а и заостанувањето во реформите
„Немам фиксен датум. Зошто 2030 година? И зошто не порано? Пристапувањето е процес базиран на заслуги. Ако земјите ги спроведат реформите, тие би можеле да се приклучат дури и пред 2030 година“, рече Кошта.
